Artificiële intelligentie: zo gebruiken dat we allemaal vooruitgaan

● Welvaart versterken

Artificiële intelligentie heeft het potentieel om onze productiviteit fors te verhogen. Het kan ons werk versnellen en bepaalde taken automatiseren. En als dat lukt, winnen we allemaal. Daarbij moeten we wel over twee zaken waken: 

1. Niet ten koste van goede dienstverlening. Het kan niet de bedoeling zijn dat dienstverlening slechter wordt omdat mensen vervangen worden door computers. Wie bijvoorbeeld klachten heeft over zijn energieleverancier moet iemand aan de lijn kunnen krijgen, en niet overgelaten worden aan een vervelende AI chatbot. AI kan en moet klantendiensten versterken en beter in staat stellen om klanten te helpen. Niet gewoon personeel vervangen, service verslechteren en winsten maximaliseren.
2. De productiviteitswinst moet eerlijk verdeeld worden. Technologische evolutie leidt niet automatisch tot goed werk en een eerlijke verdeling van de welvaart. Daar hebben socialisten doorheen de geschiedenis altijd voor gezorgd. Dat moet ook nu gebeuren. Als de productiviteit stijgt, moeten ook de werknemers daar de vruchten van plukken, niet alleen de aandeelhouders. De AI revolutie maakt het meer dan ooit nodig dat lonen mee kunnen stijgen met de productiviteit en dat de sterkste schouders hun eerlijke bijdrage leveren.

● Goeie jobs en deftige bescherming: een sterk ethisch kader

De verkoop van AI-monitoring software is sinds COVID geëxplodeerd. Door deze nieuwe technieken van geautomatiseerd management wordt het volledige doen en laten van werknemers tot in het kleinste detail gecontroleerd en beïnvloed. Dat pakken we aan. Ook op de werkvloer hebben mensen recht op privacy en vrijheid. Amerikaanse toestanden, waar Amazon-medewerkers luiers dragen omdat hun toiletgebruik wordt gemonitord en beperkt, kunnen we nooit tolereren.

De AI revolutie zorgt ook voor nieuwe risico’s als het gaat over privacy, auteursrechten en portretrechten. Denk maar aan deep fakes: dat zijn video’s, foto’s of geluidsfragmenten die echte mensen imiteren, maar met AI gemaakt worden. Daarmee worden mensen opgelicht, gechanteerd of gewoon gepest. Zowel in België, als in Europa, nemen we het voortouw om mensen daartegen te beschermen. 

Bovendien kunnen AI tools zo ontwikkeld zijn dat ze discriminatie in de hand werken of versterken. Zo is al eerder gebleken dat mannen bevoordeeld werden in sollicitatieprocedures waarbij een AI-tool de CV’s controleerde. Of krijgen mensen met een andere huidskleur slechtere leenvoorwaarden bij de bank, als je het overlaat aan AI. Dat soort discriminatie kunnen we nooit aanvaarden. Strikte ethische kaders moeten ervoor zorgen dat zulke cruciale beslissingen altijd genomen worden door échte mensen en niet door een computer.

● Betere gezondheid(szorg)

Vergrijzing, steeds duurdere geneesmiddelen en aanslepende personeelstekorten: onze gezondheidszorg staat onder enorme druk. 

Daarom investeren we met Vooruit miljarden euro’s extra in de zorg. In lagere facturen en voor meer personeel in de zorg. Ook in moeilijke tijden nemen wij dus onze verantwoordelijkheid om uw zorg te beschermen.

Ontwikkelingen in AI kunnen daar een belangrijke rol in spelen. Zo kan nieuwe technologie de administratieve last voor ons zorgpersoneel drastisch verlagen, zodat zij meer tijd hebben voor de essentie: zorgen voor mensen. En dat is voor Vooruit essentieel. AI moet de zorg voor patiënten en het contact tussen patiënt en zorgverlener versterken. Een robot kan een verpleegkundige nooit vervangen. 

Artificiële intelligentie kan ons ook helpen om bijvoorbeeld in de radiologie snellere en betere resultaten te boeken, met minder scans. We kunnen sneller bepaalde kankers waarnemen, waardoor we vroeger kunnen behandelen. Dat is in de eerste plaats belangrijk voor de gezondheid van patiënten, maar het bespaart ook veel geld. Zowel voor de patiënt als voor de overheid.

● Sterk onderwijs dat ons voorbereid op de toekomst

AI zal onze arbeidsmarkt grondig veranderen. Sommige jobs zullen fors veranderen, andere jobs zullen misschien zelfs verdwijnen. Terwijl er ook heel wat nieuwe jobs zullen bijkomen. Die evolutie proberen tegengaan heeft geen enkele zin en is contraproductief. We moeten net inspelen op die evolutie en inzetten op sterk onderwijs dat kinderen en jongeren voorbereidt op een toekomst met AI. 

Daarom moeten we fors inzetten op de aantrekkelijkheid van STEM opleidingen in de secundaire scholen. Het aantal inschrijvingen moet daar echt omhoog. En in het bijzonder moet het aantal meisjes in STEM opleidingen omhoog. Het is daarom ook belangrijk om die opleidingen betaalbaar te maken, zodat jongeren een opleiding kunnen kiezen die past bij hun talent, in plaats van een die past bij de dikte van hun portefeuille. 

Wij hebben in Vlaanderen geen gas of olie in de grond. Onze welvaart hangt af van wat in onze hoofden en handen zit. Maar kennis veroudert snel. Ook wie aan het werk is, moet daarom alle kansen krijgen om zich bij te scholen en mee te blijven met technologische vooruitgang.

● Klimaat beschermen

AI heeft een grote impact op klimaat en milieu. Datacenters zorgen in het buitenland nu al voor hogere energie- en waterprijzen. Ook de vraag naar zeldzame aardmetalen wordt steeds groter. Datacentra in België zullen tegen 2050 wellicht meer dan 3 keer zoveel energie verbruiken als de totale energievraag in ons land vandaag. 

We moeten dus massaal blijven investeren in hernieuwbare energie en in een veel sterker elektriciteitsnet. Alleen zo garanderen we dat de facturen betaalbaar blijven. Techgiganten die de elektriciteitsvraag doen exploderen met die datacentra, moeten dan ook hun eerlijke bijdrage leveren. 

Tegelijk kan AI ook helpen om processen verder te verfijnen en bijdragen om het klimaat te beschermen. Denk aan Belgische AI-ondernemers die wereldwijd de scheepvaartindustrie - die vandaag erg veel CO2 uitstoot - efficiënter maakt om zo hun verbruik en uitstoot drastisch te verlagen. Zo’n innovatie bewijst bovendien het belang van sterk STEM onderwijs. Maar ook bij mensen thuis zijn er vandaag al allerlei AI-toepassingen die verbruik en uitstoot doen dalen en daardoor ook koopkracht beschermen. Denk aan slimme thermostaten en thuisbatterijen.

● In een onzekere wereld moet Europa het voortouw nemen

De Verenigde Staten en China zijn voorlopers op vlak van AI. Maar het zijn hoe langer hoe minder betrouwbare partners. Als we nieuwe ontwikkelingen in AI overlaten aan Amerikaanse miljardairs die door geen enkele regel gebonden worden en aan Chinese bedrijven waarbij we geen enkele garantie op veiligheid of privacy hebben, verliest iedereen. 

Daarom moet er op Europees niveau worden samengewerkt om te investeren in AI-innovatie. Zo zorgen we ervoor dat de economische groei die ontstaat, niet alleen een select clubje miljardairs, maar ook gewone mensen ten goede komt en dat privacy en (cyber-)veiligheid gegarandeerd worden.